Als we rouwen, is dat niet over wat er is gebeurd. We rouwen om wat er niét is gebeurd.

Het graf van mijn opa en oma in Haren (Groningen). Sinds vorig jaar ligt de jongste broer van mijn vader er ook (Willen Marie - zichzelf Thijs noemende) en de namen van mijn vader erbij geschreven, omdat zijn graf in Medemblik geruimd is/wordt (weet niet exact de datum). 

Zo je kunt zien, was mijn vader nog geen 4 toen zijn vader overleed (en oom Tijs was een half jaar, en dan hadden ze nog twee oudere broers en een zus). Het domineesgezin was ondertussen van Groningen naar Breda verhuisd. Later Made, waar ze in de oorlog woonden. De oudste broer trouwde na de oorlog, de een na oudste ging bij een oom in Zwitserland wonen, zodat oma aandacht had voor de dochter en jongste zonen (papa en Thijs). 

Ik verloor mijn vader toen ik bijna 3 was. 

Een jaar daarna overleed oma (van verdriet). 

Toen ik bovenstaande foto op fb postte, kwamen er betraande gezichtjes. Maar ik voel geen verdriet (meer). Het was ook niet bedoeld om medelijden te oogsten. Maar meer een soort van trots. De namen van - een deel - van je voorgeslacht zo bij elkaar. Een voorgeslacht waar ik nauwelijks herinnering aan, of band mee had. 

En toch trots. Kijk hier: mijn opa. Mijn oma. Mijn oom. Mijn vader. 

Misschien allang vergeten in veel levens, stel ik ze opnieuw voor. De mensen waar ik uit voortkom. 

Ik las net in het boek ‘de Keuze’ de quote wat de titel is van deze blog. ‘Als we rouwen, is dat niet over wat er is gebeurd. We rouwen om wat er niét is gebeurd.’ 

Wat ervis gebeurd, heb ik niet eens herinnering aan... laat staan een gevoel bij... ‘de mooie herinneringen koesteren ‘, wat mensen vaak liefdevol adviseren, is een advies waar ik niets mee kan. Snap dan dat ik geen (bewuste) herinneringen héb!!!! 

Waar ik wel wat mee kan is met deze quote. 

Bij het delen van deze foto. 

Bij het delen van alles wat met papa te maken heeft, voel ik het leven wat geleefd had kunnen worden, sls papa nog geleefd had. Dan hadden we in een andere stad gewoond (Cuijk). Dan had ik een vader gehad die vol trots zijn dochter volgde. Dan had ik een andere band met mijn moeder gehad. Dan was er een andere gezinsdynamiek geweest. Dan had ik me minder eenzaam en afgesneden gevoeld. 

Het diepe verdriet van het tweejarige meisje dat op de deurmat tevergeefs op haar vader wachtte, heb ik grotendeels achter me gelaten. Godzijdank heb ik - verlaat - kunnen rouwen. 

Maar de rouw om wat er niét gebeurd is, blijft een leven lang. Vrede hebben met hoe het uiteindelijk was en is, kost een leven lang. 

En op het moment dat ik eigenlijk vol trots - alsof het geboortekaartjes zijn - deze steen toon aan de wereld - is er die vrede. 

Alsof ik een stukje identiteit van mezelf toon. 

Kijk! Mijn (groot)papa! En oma! 

Zie je waar ik uit voortkom? 

Wie ik ben? 

Ondanks wat er niét gebeurd is. 

De steen - die allerlei momenten van breuken toont. Van rouw om gebroken levens. 

Om wat allemaal zo anders had kúnnen zijn. 

Ik voelde trots. 

En voor even verbinding.