Op tijd

Gisteren moesten we om 10.30 in Bunschoten zijn - voor een echtparendag. 9 echtparen waarbij één van de partners autisme heeft. Thema: communicatie binnen je relatie.,

Zoals altijd als we ergens op tijd moeten zijn (dat ging 22 jaar geleden al constant mis tijdens onze huwelijksreis), wil ik ern kwartier eerder zijn. 

Dan heb ik tijd om de ruimte in me op te nemen. 

En de mensen. 

De omgeving. 

De plekken om te zitten. 

Manlief niet. 

‘Moi, we hoeven toch niet om 9.30 al in de kerk te zijn’ - op zondagochtend. Nee.... maar er zit iets tussen 9.30 en 10.00u 

Altijd en overal waar ik met Ton heen ga, komen we te laat of net op het nippertje. Zo misten we tijdens onze huwelijksreis bussen. 

Zo kwamen we gisteren om 10.25 aan. Voor mij te laat... Ton moest nog naar de wc. Ik wilde niet alleen naar binnen. Vond het in deze setting gepast om als echtpaar binnen te komen. In een ruimte waar al 8 paren zitten in mijn eentje binnenkomen, vond ik gênant. Maar dat wc-bezoek duurde en duurde... Nog over half elf, voor we sámen binnen kwamen. 

We gingen - na enige educatie over communicatie en waar dat vooral met ASS mis kan gaan - lunchen in een gebouwtje  tegenover ons zaaltje. Ook dan wil ik weer rustig de ruimte verkennen, agglematiseren, een plekje uitkiezen. Maar Ton moest weer naar de wc... 

en weer duurde het en duurde het, waardoor we als laatste bij de lunch waren. 

Omdat het een dag was met veel informatie en emotie, was er ‘s middags een uur (wandel)pauze ingepland. Een prachtige belevingstuin! 

Na 40 minuten lopen, wilde ik wat foto’s maken. Maar onze mobielen lagen nog in het zaaltje. 

Wij terug. 

Ton eerst naar de wc. Ik wéér in dat gangetje wachten. En het duurde en duurde. 

Wachttijd is onduidelijke tijd. 

Plus dat alle radertjes gaan werken: ‘dit moet nog en halen we het als we nog dat’. Geen overzicht om te kunnen overzien hoe de krappere tijd benut moet worden. Schema dat ik in mijn hoofd had in de war. 

Dus na deze derde keer wachten, ontplofte ik. Was ik rood. Zwaar ruziënd, lopen we buiten - terwijl ik toch autistisch foto’s ga knippen (want dat hoorde nog bij mijn schema) - ernstig te ruziën. 

Ik vertel wat het met mij doet als ik telkens moet wachten. 

Maar zoals wel vaker - als ik hem vertel wat iets met mij doet, verstaat hij het als dat iets niet mag... 

‘Mag ik dan niet meer naar de wc’? 

‘Mag ik dan niet iets voor mezelf doen - op maandagavond naar de toneelclub’ (toen ik nog in paniek raakte van het niet wéten hoe laat hij thuis kwam... nu GELUKKIG opgelost met het sturen van een appje, als hij daar vertrekt). 

Ik geef aan dat ik mag zeggen wat dingen met me doen. Maar dat het interpreteren als ‘dingen niet mogen’, een interpretatie van hém is. Iets wat mij weer blokt in dúrven zeggen wat dingen met me doen.. als er zulke conclusies uitgetrokken worden. Zo gaat het vaak mis in onze communicatie.. ik zeg iets... wat iets met me doet (helaas door mijn autisme vaak op een aanvallende toon, maar dat komt omdat er emotie onder zit!!!!) en Ton voelt zich aangevallen... 

‘Mag ik dan niet naar de wc’? 

‘Mag ik dan niet aangeven wat dat wachten (en daarmeee de tijdsdruk en mijn in de wargegooide schema in mijn hoofd) met me doet?’ 

Uiteindelijk uitgesproken dat ik mag aangeven wat dingen met me doen, maar dat Ton niet alles kan aanpassen wat hij wil - of in geval van de wc moet - doen. 

Onze casus - hoe rood ik op dat moment ook nog was - werd besproken als voorbeeld op het besprokene die ochtend. Dat aan zowel de zenders- als ontvangerskant er van alles mis kan gaan. (Altijd wel, maar vooral als er autisme in het spel is, omdat het non-verbale verloren gaat (80%) en van het resterende deel, gaat ook nog eens veel verloren). 

Na afloop - voor de borrel - moest Ton weer naar de wc. 

Nu afgesproken dat ik vast doorloop. Dat hielp. 

Goed communiceren. 

We moeten het allemaal leren. 

Maar bij autisme is er aan twee kanten bewustzijn nodig. 

Hoe boodschappen bedoeld zijn en overkomen. En dat daar een levensgroot verschil in kan zitten. En dat het naar beide kanten vooral belangrijk is, wel te mogen blijven aangeven hoe je dingen ervaart/ beleefd. 

Foto’s in het rood genomen: