Zooooo blij als ik dit lees!!!

Ik las op een pagina van iemand anders over autisme dit: 

‘Alexithymie – Als je niet weet wat je voelt

Wat is alexithymie

‘Hoe voel je je daarbij?’

Als je geen alexithymie hebt dan zou je waarschijnlijk antwoorden met een bijvoeglijk naamwoord die jouw huidige emotie beschrijft. Verdrietig. Geïrriteerd. Angstig. Verveeld. Er zijn er zoveel. Maar op één of andere manier zou je precies weten welke de juiste is. Want je zou weten welke emotie je voelt. 

Als je wel alexithymie hebt dan zou je in plaats daarvan waarschijnlijk beschrijven wat je fysieke toestand is. Vermoeid. Ik heb gespannen spieren. Misselijk. Mijn hart klopt zo snel. Ik zweet. Of je zou moeite hebben met antwoorden omdat je weet dat er een beschrijving van emoties verwacht wordt, maar je zou niet weten welke te geven. Omdat je niet zou weten welke emotie je voelt. 

Dat is alexithymie. 

Deze term komt van de Griekse woorden ‘a’ betekent ‘niet, ‘lexis’ betekent ‘woorden’ en ‘thymos’ betekent ‘hart’ of ‘gevoelens’, dus de letterlijk betekenis is ‘Geen woorden voor emoties’.

Mensen met alexithymie hebben moeite om hun emoties te onderscheiden en te beschrijven. Vaak hebben zij ook soortgelijke problemen met het onderscheiden van de gevoelens van anderen, waardoor er problemen kunnen zijn met empathie.

 

Het is belangrijk om op te merken dat alexithymie tijdelijk kan zijn (bijvoorbeeld door PTSS), maar ook een permanente toestand. 

Ik hoop dat je opgevallen is dat nergens in deze beschrijving staat dat mensen met alexithymie geen emoties HEBBEN. Dat is omdat ze die wel hebben. Ze weten alleen vaak niet WELKE emoties zij ervaren.

Hoe voelt alexithymie.

Het grootste deel van de tijd ben ik in wat ik mijn ‘neutrale toestand’ noem. Dat betekent dat ik op dat moment geen grote, duidelijke emoties zoals boosheid of angst voel en de kleine emoties zijn te klein, te vaag voor mij om te kunnen onderscheiden en dus voel ik me neutraal..

Zelfs emoties die ik op zich wel kan onderscheiden en beschrijven, kan ik meestal pas later benoemen. Na grondige analyse van de situatie en van hoe mijn lichaam voelt, kan ik soms begrijpen ‘Oh, dat is wat ik toen voelde!’.

Woorden voor gevoelens hebben voor mij weinig betekenis. Sommige heb ik geleerd en die probeer ik in te passen in mijn woordenschat. Hoewel mij verteld is dat bepaalde dingen aanwijzingen zijn voor bepaalde gevoelens bij andere mensen, ken ik dat meestal niet bij mezelf.

Hoe ik mij voel, beschrijf ik vooral door woorden zonder emotionele betekenis. Zoals moe, honger, misselijk, pijn, duizelig, uitgeput – dingen die te maken hebben met hoe mijn lichaam fysiek voelt. Fysieke sensaties zijn mijn manier om te weten hoe ik mij voel. Ik kan nou eenmaal weinig anders herkennen, laat staan aan anderen uitleggen.

Waarom alexithymie een probleem kan zijn. 

Door mijn autisme voel ik alles veel intenser. Dus ik raak erg overbelast van emoties die ik niet begrijp, maar ook door de fysieke reacties van mijn lichaam. 

Vaak blijven emoties vastzitten in mijn systeem en blijven me heel lange tijd dwars zitten, zonder dat ik weet wat er gaande is of wat ik eraan moet doen. Soms voel ik me wekenlangs fysiek ellendig waardoor ik denk dat ik een of ander fysiek probleem heb, totdat ik me uiteindelijk realiseer dat het eigenlijk iets emotioneels is dat mij dwars zit. 

De alexithymie beperkt mijn vermogen om negatieve emoties te verwerken en ze te laten gaan. Het beperkt ook mijn vermogen om positieve emoties te ervaren en me daar aan vast te houden. Ik ben redelijk overtuigd dat dit alles waar emoties bij betrokken zijn, zoals het hebben van een gezond zelfbeeld, het opbouwen van relaties, of het herstellen van teen trauma, extra moeilijk maken. 

Voor mij zijn emoties vaak overdonderende chaos. Wanneer ik bloot gesteld word aan negatief geladen situaties, dan lijd ik. De gevolgen kunnen ernstig en schadelijk voor me zijn. Afhankelijk van hoe het met me gaat, kan ik wel of niet aan bepaalde dingen meedoen. 

Het aan anderen uit kunnen leggen van hoe we ons voelen, is een belangrijk onderdeel van het opbouwen van contacten. Het niet kunnen onderscheiden en beschrijven van mijn gevoelens is één ding, maar hetzelfde niet kunnen met de gevoelens van anderen, zorgt voor problemen met empathie wat vervolgens problematisch is in relaties. 

Tot slot loop ik door de alexithymie groot risico op dwang, misbruik en mishandeling. Als ik niet weet wat ik voel, dan is er een groot risico dat ik door andere mensen overtuigd word dat ik dingen voel, die ik feitelijk niet voel. Dus hier moet ik altijd alert op zijn. 

Hoe om te gaan met alexithymie.

Om overbelasting en meltdowns door te veel emoties die ik niet kan herkennen niet kan verwerken,  te voorkomen, doe ik dingen zoals:

– niet naar het journaal kijken

– geen schadelijke filmpjes kijken op youtube

– bepaalde films niet kijken

– mij niet inlaten met destructieve opvattingen die ik tegenkom

– bepaalde artikelen met emotioneel geladen onderwerpen, niet lezen.

– niet op social media kijken

Soms gebruik ik woorden voor emoties hoewel ik eigenlijk niet weet of ik dat gevoel echt voel, omdat het niet altijd mogelijk of veilig is om uit te leggen dat ik alexithymie heb en wat het is. Door de jaren heen heb ik geleerd dat bepaalde fysieke sensaties aangeven dat ik bepaalde emoties voel. En ik heb geleerd dat bepaalde situaties logischerwijs bepaalde emotionele reacties tot gevolg hebben. Dus soms gebruik ik de woorden voor emoties waarvan ik denk dat die het meest kloppen. 

De belangrijkste manier waarop andere mensen mij tegemoet kunnen komen, is door mij simpelweg niet te vragen om uit te leggen hoe ik me voel. In het bijzonder nadat ik heb uitgelegd dat ik dat niet kan. 

Als ik ‘stop’ zeg, stop dan. Punt. 

Ik zeg ‘stop’ wanneer ik op de rand van een meltdown ben. Als gevolg van de alexithymie kan ik dit vaak niet vroeg genoeg voelen. Ik kan het alleen voelen, wanneer de emoties al zo groot en overdonderend zijn geworden dat zelfs ik de ernst ervan kan voelen, omdat ik fysieke reacties begin te krijgen. 

Alexithymie is niemands schuld. Het maakt ook niemand tot een slecht persoon. Het maakt het leven een stuk moeilijker, dus maak het wat makkelijker door aardig te zijn en het te accepteren. 

-----------------------------------------------------

Dit is een vertaling van het blog 'Alexithymia-when you don't know what you feel' geschreven door Autistictic. Het is hier te vinden: https://autistictic.com/2018/12/12/alexithymia-emotions/ ‘ 

Dit is natuurlijk persoonlijk vanuit die ander geschreven, met eigen ‘oranje-plannen’. 

Een ieder heeft zo zijn eigen dingen waar die rood van wordt (en bevriest/innerlijke paniek krijgt (meltdown)). 

En dus zijn eigen plannen in het voorkomen ervan. 

Want dat is inderdaad rood worden. Teveel overweldigende emoties waar je geen raad mee weet. 

En niet alleen die knetterende ruzie waar die ander zich in herkent. Maar de emoties die als een deken over je heen vallen en je jezelf niet uit kunt bevrijden. 

Ik kon het ook nooit benoemen wat me dan scheelde. Ging het altijd beschrijven als vergelijking in de tijd. Net als dat ik pas kan zeggen wat het uit huis gaan van jongste met me doet, als ik het over een jaar vergelijk met er het nu is. 

Hoe gaat het nú? 

Ja. Meer vermoeid dan een week geleden. 

Zoiets. 

Maar dat dat misschien samenhangt met de emotie van jongste anders gaan vasthouden, kan ik niet benoemen. Waarschijnlijk wel. 

Het vergelijken met eerdere tijdspuntrn was van mij altijd een manier om te proberen te benoemen wat ik nú voel. 

Maar.... wat ben ik nog steeds dankbaar dat mij tijdens die geweldige therapie-met-hond mij enkele jaren terug de tool is aangereikt om in kleuren te gaan denken. 

Ik heb een tool om uit te drukken hoe het met me gaat! 

Nu. 

Niet in vergelijking met een ander tijdspunt, maar nu. 

Ik ben nu al een paar dagen oranje.

Mijn lijf vuurt signalen af van vermoeidheid, verkoudheid. Dat zijn interne prikkels. 

Waarschijnlijk omdat anders vasthouden in je systeem kruipt. 

Maar dat kan ik niet benoemen. 

Maar ik kan nu wel uiten: ik ben oranje! Help, ik ben rood (met alle melt- en shutdowns die daarbij horen)! Ik voel me heerlijk groen. 

Dat voelt als minder gevangen zitten in overweldigende gevoelens. Omdat ik het kan uiten! 

En vanmorgen in de preek gehoord: Leven is gedeeld leven. Met de Ander. En de ander. Op deze manier kan ik delen, wat vroeger zo vast zat. Dat is Genade!!!