duister - licht - valkuilen

Ik heb Psalm 121 gelezen.
Daar koos ik een zin uit die me aansprak: 'De Heer is je wachter'
Daarover schreef ik deze rondeel (de nummers staan voor de regels die soms herhaald worden, een rondeel hoeft niet te rijmen.

1=1 Wachten is niet tevergeefs
2=2 De nacht zal eens ten einde zijn
3=3 Hij wacht - terwijl ik in doodsslaap wegzink
4=1 Wachten is niet tevergeefs
5=5 Waar ik wanhopig word, omdat de nacht maar blijft duren,
6=6 daar gaat Hij door met waken en wachten
7=1 Wachten is niet tevergeefs
8=2 De nacht zal eens ten einde zijn.

Tja... Met die hoop houd ik het vol, soms in de eindeloze nacht van mijn leven te vertoeven.
De hoop dat het licht wordt.
En als het hopen me zwaar te moede wordt, dat dan iemand anders nog steeds voor mij blijft hopen. Die ander is niemand anders dan mijn Heer.

En misschien wordt het wel lichter als ik niet alleen mijn valkuilen ken (al dan niet veroorzaakt cq in stand gehouden door mijn autisme), maar óók wat handvatten heb om met die valkuilen te leven of er anders op te reageren.
Dat is de reden dat ik aan het boek 'leven in je leven; leer de valkuilen in je leven kennen', ben begonnen. Duister is één ding. Maar soms helpt het niet te wachten tot het licht wordt, maar moet je gewoon zelf de gordijnen open doen.
Dat wil ik dus gaandeweg gaan ontdekken.

Je moest een test doen en daaruit kunnen 11 valkuilen komen:

1. verlatingsangst
   
2. wantrouwen en misbruik
   
3. kwetsbaarheid 
   
4. afhankelijkheid
   
5. emotionele verwaarlozing
   
6. sociaal isolement
   
   
7. minderwaardigheid
   
8. mislukken
   
9. extreme aanpassing
   
   
10. extreem hoge eisen
     
11. veeleisendheid
    

Van de paarse valkuilen had ik géén last. 

Van de oranje valkuilen net iets boven de normale grens. 

Valkuil 1., 2., 5., 6. en 7. verbazen me helemaal niets. 

Maar dat ik van 3., 8.en 11. geen last hebt verbaast MIJ ook niet. Maar ik vermoed dat het veel mensen om mij heen wel zal verbazen. Gewoon simpel, omdat ze gedrag zien wat daarbij hoort, maar me verder niet goed genoeg kennen, of zich blind blijven staren op dát gedrag.

Ik denk dat veel mensen me veeleisend zullen vinden.
Geen respect voor andermans grenzen, mijn wil is wet.
Ja, zo komt het met mijn autisme wel vaak over.
Claimend.
Eisend.
Maar ik heb naar eer en geweten de test gemaakt en deze valkuil scoorde absoluut niet bóven de grens. En daar ben ik blij mee. Want van mezelf weet ik dat altijd wel.
Het eisende en over grenzen gaan, doe ik niet vanuit een motief om mijn wil op te leggen.
Maar omdat ik grenzen soms niet begrijp. Grenzen die soms zelfs onterecht gesteld zijn, omdat men mijn gedrag wel als deze valkuil interpreteert. Het is niet met de grenzen om kúnnen gaan vanuit het diepe gevoel niet begrepen te worden. Mijn eisen is de roep om duidelijkheid. Niet in de vorm van nog meer grenzen, maar in de vorm van beantwoording van de vragen 'wie, wat, waar, wanneer, hoe'.
Losse eindjes die in mijn hoofd blijven hangen. Of letterlijk niet weten wat ik kan verwachten. Lees jij mijn blogs nog? En hoelang duurt even? Of wanneer is straks? Hoe vager en onvoorspelbaarder, hoe meer ik op deze punten ga trekken. Maar NIET omdat mijn wil wet is of ik grenzen van anderen niet respecteer. Júist zou ik willen zeggen. Als ik een beetje snap hoe het zit, ben ik in staat om het te respecteren. Maar als (willens en wetens) die uitleg uitblijft, of vanuit verkeerde conclusies grenzen worden getrokken, blijf ik in verwarring achter. En dat ziet er uit als grenzen niet willen respecteren.

En nog één waarop ik niet erg hoog zat: afhankelijkheid. Wel net boven de grens.
Juist door bovenstaande 'geclaim en ge-eis', wordt altijd maar gedacht dat ik afhankelijk ben van mensen. Dat ik anderen groot maak en mezelf klein.
En ik probeer dan altijd uit te leggen dát ik anderen niet groot maak!!!
Eigenlijk ben ik zelfs onafhankelijk... Ik word gek als mensen zich te veel met me bemoeien.
Op het werk riep ik juist geen hulp in. Probeerde het tot het uiterste zelf op te lossen.
Een soort van autonomie. Als ik het op mijn eigen manier kon doen, volgens mijn eigen regels en patronen, dan voelde ik me daar veilig en groen bij. Een ander gebruikt andere structuren. Dat doorbreekt mijn structuur. Dan ben ik de controle kwijt. Ik moet dingen in mijn eigen tijd, mijn eigen structuur en eigen tempo kunnen doen. Ik raak ook in paniek als anderen dingen op andere manieren doen, dan ik doe. Als dingen op een andere plek terug gezet worden. Als het volgens mijn structuur gaat, is het prima. Daarom kost hulp in de huishouding of bij het opruimen me altijd veel energie. Ik moet de regie behouden hoe dingen moeten gebeuren, anders word ik rood.
Ik was op mijn werk wél bang om te falen. Dat ik fouten maakte als ik het op mijn manier deed.
Om daar duidelijkheid in te krijgen, ging en ga ik bij een ander dan de 'hoe, wat, waar, wanneer, wie' uitvragen. En ging/ga ik me desnoods aanpassen om te voldoen aan hun structuur.
Frappant genoeg (met mijn faalangst), scoor ik ook niet hoog op mislukken.
Ik denk dat dat komt omdat ik best intelligent was/ben. Daardoor was wat ik deed niet altijd fout. En hoefde ik dáár ook geen angst voor te hebben.
Vanuit de angst dat het toch wel fout zou zijn, legde ik mezelf wel hoge eisen op.
Die valkuil scoort dus wel hoog.

Maar meer van... als ik maar mijn best doe om in jouw structuur te passen, ben ik misschien wel goed genoeg. Het extreme aanpassen. Mijn autisme maskeren. Want als dat zichtbaar wordt, is de praktijk vaak dat ik mensen er mee afstoot (en dat is niet alleen angst voor verlating van waaruit ik me ga aanpassen, maar meer omdat de praktijk van het leven me dat geleerd heeft). Dus dat ga je maskeren. Niet rood worden, als ik een opdracht op mijn werk niet begreep, maar op eigen houtje maar aan de slag...(heb op die manier heel wat overuren gemaakt...) Of als ik sociale contexten op social media niet begrijp... waarom de ene wel aandacht krijgt, en de ander niet... Vooral niet laten merken dat ik eigenlijk de controle kwijt ben, omdat de 'hoe, wat, waar, wie, wanneer' onduidelijk zijn, maar zelf urenlang achter internet om die vragen beantwoord te krijgen (want als ik ze uiteindelijk stelde of stel, dan wordt dat weer als afhankelijkheid uitgelegd, dus ga je het maar zelf uitzoeken (wat óók weer verkeerd uitgelegd wordt...maar wat ik ben gaan doen, omdat ik de vragen niet meer durfde stellen (door te vaak mijn neus daarin stoten...))).
Mijn gedrag ziet er ook vaak uit als steun zoeken bij anderen (zie afhankelijkheid). Maar ik denk dat het geen steun/erkenning zoeken is.
Het is de laatjes kunnen sluiten die nog open staan. Pas als het ene laatje dicht is, kan ik de dwang die ik had op dat laatje (het blijven haken) loslaten en heb ik ruimte in mijn hoofd voor het volgende laatje.
Antwoorden zoeken op de 'wie, wat, waar, wanneer, hoe'- vragen. En ja. Daarbij ben ik inderdaad afhankelijk van anderen. Omdat zij juist degenen zijn die die vragen kunnen of zouden moeten beantwoorden. Omdat zij juist degenen zijn die daar heel onduidelijk in zijn. Me met die vragen achter laten. De onduidelijkheid vaak door hen zelf veroorzaakt, maar als de vragen komen niet thuis geven. Want dan heet het afhankelijkheid en erkenning willen.

En die kwetsbaarheid? Ik heb wel veel (autistische) angsten. Maar het is onder de grens.
En ik denk dat het ook meer te maken heeft met het in onzekerheid leven m.b.t. de 'hoe, wie, wat, waar, wanneer'-vragen. Of die wel beantwoord zijn op een bepaald punt (want als dat het geval is, is vaak de angst ook weg). Het heeft inderdaad minder met beschreven valkuil te maken. Als ik weet wat ik kan verwachten, waar, hoe, met wie en wanneer, dan is er vaak geen reden voor angst.
(op deze manier heb ik in januari 2016 een afspraak afgezegd.... omdat ik zo met deze onbeantwoorde vragen rondliep... maar de angst werd gezien als de ander groot maken... afhankelijkheid...)

Ik ben benieuwd wat het lezen over de hoog-scorende valkuilen me verder gaat brengen.
Of ik ze een beetje mag loslaten.
In mijn eigen tempo. In mijn eigen tijd. In mijn eigen structuur.
Op weg naar het licht.